دكتۆر قەرەداغی بەشداری دەكات لە ئاهەنگێكی پێشبڕكێی لەبەركردنی قورئانی پیرۆز :

دكتۆر قەرەداغی بەشداری دەكات لە ئاهەنگێكی پێشبڕكێی لەبەركردنی قورئانی پیرۆز :

دكتۆر عەلی قەرەداغی ئەمینداری گشتی یەكێتی جیهانی زانایانی مسوڵمان، بەشداری كرد لەو ئاهەنگەی كە لیژنەی كۆمەڵایەتی و وەرزشی لە سەندیكای ئەندازیارانی ئەردەنی – قەتەری سازی دابوو بۆ دابەشكردنی خەڵات بەسەر ئەو سەركەوتوانەی كە لە كێبڕكێی لەبەركردنی قورئاندا بەشداریان كردبوو.
دكتۆر قەرەداغی لە وتەیەكدا بۆ لەبەركەرانی قورئانی پیرۆز جەختی لەوە كردەوە كە پێویستە هەموان لەگەڵا ئەم وتەیەی پێغەمبەری خوادا بژین كە تیایدا ئەوە روون دەكاتەوە كە پێگەی مرۆڤی باوەڕدار لە بەهەشتدا بە ئاستی گەشەكردنیەتی بە قورئان لە دنیادا (إقرأ وارتقي)، مەبەست لەم فەرموودەیە تەنها بەرزبوونەوە نیە لە پلەكانی بەهەشت بەڵكو ئەمە یەكێك لە ماناكانیەتی بەڵام ئەمە ئەنجامە مانای یەكەم ئەوەیە كە بەهۆی ئەم ئایەتانەوە بەرزبۆتەوەو گەشەی كردووە، بەڵام دەكرێت بپرسین ئایا چۆن بە قورئان گەشە دەكەین و بەرز دەبینەوە؟ بە خوێندنەوەو هەست كردن بە لەخوا ترسان لەگەڵی دا، هەروەها مرۆڤ كاتێك كە قورئان دەخوێنێت یان لەبەری دەكات پێویستە كردەوەی پێ‌ بكات، وەك پێشەوامان ئیبن و عومەر (خوا لێیان رازی بێت) دەڵێت “ئێمە هەركاتێك دە ئایەتمان لە قورئان لەبەر بكردایە هەوڵمان دەدا تێی بگەین و كردەوەی پێ‌ بكەین، ئینجا دەچووین بۆ دە ئایەتی تر”.
هەروەها دكتۆر قەرەداغی جەختی لە ئەو ئایەتانە كردەوە كە دەبنە هۆی زیادبوونی ئیمان بە خوێندنی قورئان وەك خوای گەورە دەفەرموێت [ؤإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ ا‌يَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا ؤعَلَي رَبِّهِمْ يَتَؤكَّلُونَ] (سورة لَانفال: 2)، لەبەرئەوە لێرەدا مانای بەرزبوونەوە ملكەچ بوون بۆ خواو ئەنجامدانی كردەوەی چاكە، پاشان بەرز بوونەوەی رۆحە، چونكە رۆحی ئینسان بە قورئان گەشە دەكات و بەرز دەبێتەوە، لەبەرئەوەش كە قورئان لەلایەن خواوە هاتووە، رۆحیش سەرچاوەكەی هەر خوایە، كەواتە بەهۆی ئەم عیبادەتەوە هەردووكیان بەیەك دەگەن و دەبنە مایەی بەرزكردنەوەی مرۆڤی باوەڕدار وەك خوای گەورە دەفەرموێت [فَإِذَا سَوَّيْتُهُ ؤنَفَخْتُ فِيهِ مِن رُّوحِي فَقَعُوا لَهُ سَاجِدِينَ ] (سورة الحجر : 29)، خوای گەورە وەك رێزلێنانێك لە مرۆڤ بەشێك لە رۆحی خۆی خستۆتە ناو جەستەكەیەوە، لەبەرئەوەی كە قورئانیش لەلایەن خواوە هاتووە، كاتێك كە دەیخوێنیت ئەگەر بە ئاگایی و وردبوونەوەوە بێت و شەیتان سەرقاڵت نەكات بە شتێكی ترەوە هەست بە پاكبوونەوە و بەرزبوونەوەی رۆح دەكەیت، ئەمڕۆ ئێمە پێویستمان بە ئەم پاككردنەوەو بەرزبوونەوەی رۆحە هەیە پێویستە خاوەنی رۆحێكی بەرز بین نەك رۆحمان لە نزمی و ملكەچی دا بێت بۆ غەیری خواو دوژمنانی خوا چونكە ئەوكاتە هەست بە بێ‌ رێزی و شكانی شكۆی مرۆڤایەتیمان دەكەین، لەبەرئەوە خوای گەورە یەكێك لە بەرپرسیارێتیەكانی پێغەمبەری كردووە بەوەی كە ئەم پەیامە بگەیەنێت بە مرۆڤ لە پێناو پەروەردە و گەشەپێدان و دروستكردنی مرۆڤێكی راستگۆو لەخوا ترس، وەك خوای گەورە دەفەرموێت [هُؤ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِّنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ ا‌يَاتِهِ ؤيُزَكِّيهِمْ ؤيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ ؤالْحِكْمَةَ ؤإِن كَانُوا مِن قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ] (سورة الجمعة :2)،، بنەمای هێزی ئەم ئوممەتە كەرامەت و ئیرادەیە ئەگەر مرۆڤ كەرامەتی لەدەستدا هەموو شتێكی لەدەست دەچێت، تەنانەت زانستیش ناتوانرێت بەدەست بهێنرێت تەنها لەژێر سایەی پاراستنی رێز و كەرامەتی مرۆڤدا نەبێت [قْرَأْ ۆرَبُّكَ الْأَكْرَمُ] (سورە العلق : 3)، ئوممەتی سەرشۆڕ ناتوانێت بەرگری بكات و داهێنانی هەبێت بەڵام ئەو ئوممەتەی كە خاوەنی رۆحێكی بەرز بێت و پەیوەست بێت بە خوای گەورەو هەموو شتێك بڵێت تەنانەت لە كاتی برسێتی و تینوێتی دا..
ذا أظمأتك أكفُّ الرجال كَفَتْك القَناعَة عزا وفخرا
فَكُنْ رَجُلاً رِجْلُهُ في الثرَي وهامة همّته في الثريا
فَإِنَّ إِراقَة َ ما‌وِ الحَياة ِ دون إراقة ما‌و المحيا
هەروەك (ئیبن و عەباس) دەڵێت ئەوە شەرەفێكی گەورەیە بۆ خۆت و نەتەوەكەت (ئەوانەی كە كەوتونە شوێن پێغەمبەری خوا)، خوای گەورە بە نوح پێغەمبەر دەفەرموێت كوڕەكەت لەتۆ نیە، هەرچەند لە خێزانی خۆیەتی بەڵام لەڕووی ئاین و برایەتیەوە كوڕی ئەو نیە وەك دەفەرموێت [ؤإِنَّهُ لَذِكْرٌ لَّكَ ؤلِقَوْمِكَ ؤسَوْفَ تُسْأَلُونَ] (سورة الزخرف: 44) ئەمە شەرەفێكی گەورەیە كە خوای گەورە رێزی لێناویت و تۆی خستۆتە بەردەم ئەم بەرپرسیارێتیە، لە دوارۆژیشدا لەسەر كاروباری ئێستای دنیا پرسیارتان لێ‌ دەكرێتەوە، ئایا توانیوتانە بیگەیەنن بە نەتەوەكەتان و هەموو خەڵك بەشێوەی گشتی؟.
پێویستە ئەم پەیامە بگات بە هەموو مرۆڤایەتی وەك خوای گەورە دەفەرموێت [ؤمَا أَرْسَلْنَاكَ إِلَّا رَحْمَةً لِلْعَالَمِينَ] (الانبيا‌ء: 107)، پاشان بەڕێزیان پرسیاریان كرد و وتی: ئایا ئێوە توانیوتانە بەباشی لە دینی خوا تێبگەن؟ لەمبارەوە پێغەمبەری خوا دەفەرموێت (هەركەسێك خوا خێری بۆی بوێت لە دین تێی دەگەیەنێت و شارەزا دەبێت) ئەم بەرپرسیارێتیە تەنها بۆ زانایانی بواری شەرع نیە بەڵكو بۆ هەموو تاكێكی باوەڕدارە (بلغو عنی ولا ێ‌یە) هەموومان بەرپرسیارین لەبەردەم خوای گەورە لە گەیاندن و جێبەجێكردن و پێشەنگ بوون بۆ خەڵك لە رۆژی دوایی دا خوای گەورە پرسیارمان لێ‌ دەكات ئەگەر ئەرك و بەرپرسیارێتی خۆمان جێبەجێ‌ نەكردبێت، وەك خوای گەورە دەفەرموێت [ؤقَالَ الرَّسُولُ يَا رَبِّ إِنَّ قَوْمِي اتَّخَذُوا هَذَا الْقُرْا‌نَ مَهْجُورًا] (سورة : الفرقان 30)، مەبەست بە (مهجور) واتە نەخوێندنەوەو جێبەجێنەكردن و نەژیان لەگەڵیدا [ذَلِكَ الْكِتَابُ لَا رَيْبَ فِيهِ هُدًي لِّلْمُتَّقِينَ] (سورة البقرة : 2).
لەم پێشبڕكێیەدا ژمارەیەك لە ئەندازیارانی ئەردەنی و خێزانەكانیان كە ئێستا لە قەتەر دەژین بەشداریان كرد لەم ئاهەنگەدا، ژمارەی ئەوانەش كە بەشداریان كرد لە پێشبڕكێی لەبەركردنی قورئاندا بە كور و كچەوە 80 كەس بوون بەم بۆنەیەوە لیژنەی كۆمەڵایەتی و وەرزشی خەڵاتی دابەشكرد بەسەر سەركەوتووەكاندا.
لە كۆتایی دا ئەندازیار (حسن أبو نجم) بەرپرسی لیژنەی ئەندازیارە ئەردەنیەكان لە قەتەر رێز و سوپاسی خۆی پێشكەش بە دكتۆر عەلی كرد، كە لەو ئاهەنگەدا بەشداربووە لەگەڵیاندا و وتەیەكی بەپێزی پێشكەش كردوون.